o nas

Trzydzieści lat po Sierpniu 1980 i ponad dwie dekady po upadku komunizmu ruch społeczny Solidarność cały czas pozostaje wyzwaniem badawczym. Mimo częstego rytualnego przywoływania „Solidarności”, nauka w zaskakująco małym stopniu wykorzystuje ten temat a przedstawiciele różnych dyscyplin często nie dyskutują wzajemnie swoich wyników. Stąd nasz projekt grupy badawczej i cyklu spotkań pod wspólnym szyldem „Solidarność – nowe podejścia do analizy ruchu społecznego”.

W dalszym ciągu to stare badania Staniszkis (1984), Touraine (1982), Marody i współpracowników (2004), Krzemińskiego i współpracowników (2005), Adamskiego i współpracowników (cykl “Polacy…”), Holzera (1983), Garton Asha (1983), a także druga fala publikacji z przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych: Kubika (1994), Osta (1990), Bernharda (1993), Laby (1991), czy Tatur (1989) pozostają najważniejszym punktem odniesienia. Choć jedno z ważniejszych pism naukowych zajmujących się ruchami społecznymi („Mobilization”) na okładce nawiązuje liternictwem właśnie do Solidarności, to polska opozycja raczej rzadko jest przywoływana w światowych debatach (z nielicznymi wyjątkami prac m.in. Maryjane Osa (2003), Padraica Kenney (2001, 2005), czy Heleny Flam (1996, 1998).

Tymczasem rośnie liczba szczegółowych a w swym bogactwie fascynujących danych jak np. w „Solidarność podziemna” (Friszke i in. 2006) czy w wielotomowej publikacji IPN „NSZZ Solidarność 1980-1989” (Kamiński/Waligóra 2010). Powinny one stanowić inspirację dla dalszych badań i być wykorzystywane także przez przedstawicieli innych nauk społecznych. Kwestionariusze badawcze z badań innych ruchów społecznych powinny być dyskutowane w Polsce (sporadycznie są: zob. np. Kula 2000, Leszczyński 2006, Ciżewska 2010, Łuczewski 2010).

Spotkania mają służyć dyskusji nad różnymi podejściami i narzędziami badania ruchu „Solidarność”, polepszeniu wymiany myśli i danych oraz wspólnym projektom. Zależy nam na wzmocnieniu w środowisku akademickim przekonania, że fenomen Solidarność w dalszym ciągu jest ciekawym dezyderatem badawczym, że warto spojrzeć nań jako ruch społeczny i skorzystać przy tym z zachodnich kwestionariuszy badawczych. Przykładowe zagadnienia mogą obejmować np:

  • Geneza „Solidarności” w świetle różnych teorii ruchów społecznych
  • Rekrutacja do działalności opozycyjnej. Jakie dane mamy do dyspozycji w różnych sektorach ruchu „Solidarność”?
  • Mobilizacja i demobilizacja w ramach „Solidarności”
  • Repertuary działania i taktyczne innowacje. Od czego zależały przyjęte sposoby działania w ramach „Solidarności”? Jak to badać i jakie są dane?
  • „Solidarność” a inne ruchy społeczne w regionie.
  • Różnicowanie się ruchu, rywalizacja i konflikty – jak badać i jakimi narzędziami?
  • Jednostki analizy w badaniach ruchu społecznego „S”.
  • Pamięć o „Solidarności”. Jak zmienia się obecnie postrzeganie lat 1976-1989 w społeczeństwie i jak wpływa to na nasze badania i dobór tematów?

 

Organizatorami przedsięwzięcia i prowadzącymi seminarium są Mateusz Fałkowski (mateusz.falkowski@gmail.com) oraz Paweł Sowiński (sowinski@isppan.waw.pl).